Nowe logo miniprzedsiebiorstwa „Mentor”

  W piątek 11 marca 20011 roku w naszej szkole odbyło się spotkanie z pracownikiem Działu Regionalizmów Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Wyszkowie Mirosławem Powierzą. Temat zainicjowanego przez Szkolne Koło Historyczne spotkania brzmiał „Żołnierze Wyklęci”.

Prelegent przedstawił zgromadzonej młodzieży wiadomości dotyczące działalności organizacji WiN na Mazowszu, a szczególnie na ziemi wyszkowskiej. Odkrył kulisy poszukiwań ostatnich żyjących „Żołnierzy Wyklętych” działających w rejonie Wyszkowa i Pułtuska, przedstawił także jak wyglądały przygotowania dotyczące budowy i odsłonięcia pomnika „Żołnierzy Wyklętych „ w Wyszkowie.

Ostatni „żołnierz wyklęty” – Józef Franczak ps. „Lalek” z oddziału kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka” – zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami (woj. lubelskie) prawie dwadzieścia lat po wojnie – 21 października 1963 r.

(KEN) (pełna nazwa: Komisja nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mająca) – centralny organ władzy oświatowej powołany w Polsce przez Sejm Rozbiorowy 14 października 1773 roku na wniosek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Komisja była pierwszym ministerstwem oświaty publicznej w Polsce i pierwszą tego typu instytucją w Europie.

Została powołana głównie dlatego, że do 1773 roku edukacja podstawowa i średnia były w Rzeczypospolitej organizowane i kontrolowane przez zakon jezuitów. System stworzony przez jezuitów funkcjonował całkiem sprawnie, choć cechował go swoisty konserwatyzm i nietolerancja religijna. W 1773 roku zakon jezuitów został nagle rozwiązany przez papieża Klemensa XIV, co w Polsce zagroziło całkowitym upadkiem edukacji, ale też dało impuls do głębokich reform szkolnictwa.

Historia Komisji i jej początki.

Komisja powstała formalnie na mocy uchwały Sejmu z 14 października 1773r. Przejęła dawne majątki zakonu jezuitów, który został zlikwidowany przez papieża. Głównym inicjatorem i architektem powstania Komisji był ksiądz Hugo Kołłątaj, który jednak odgrywał w jej działaniu rolę „szarej eminencji”. Komisja Edukacji Narodowej była pierwszym na świecie ministerstwem oświaty.

Pierwotny skład Komisji liczył 8 osób: 4 senatorów i 4 posłów reprezentujących Koronę i Wielkie Księstwo Litewskie. Pierwszym prezesem został biskup wileński Ignacy Jakub Massalski, który na tym stanowisku dokonał wielu nadużyć finansowych w szkołach litewskich i w 1776 r. został usunięty z tego stanowiska. Jednak od samego początku faktycznymi pracownikami Komisji była grupa uczonych i artystów skupiona wokół Hugo Kołłątaja, który nadawał cały czas ogólny kierunek jej działaniom. Do najbardziej zasłużonych „ekspertów” zalicza się pisarzy Franciszka Bielińskiego i Juliana Ursyna Niemcewicza, oraz uczonych Feliksa Oraczewskiego, Andrzeja Gawrońskiego, Dawida Pilchowskiego, Hieronima Stroynowskiego oraz Grzegorza Piramowicza. Pierre Samuel du Pont de Nemours – wcześniej osobisty sekretarz króla, został przez niego wyznaczony początkowo do roli wpływowego sekretarza Komisji i był nim aż do czasu emigracji do USA, gdzie jego syn stworzył później podwaliny przyszłego koncernu chemicznego DuPont. Dzięki osobistemu protektoratowi króla i „Familii” Komisja miała niemal zupełną swobodę działań, choć w początkowym okresie opozycja w Sejmie starała się utrudniać jej pracę, ograniczając środki finansowe.

HUGO KOŁŁĄTAJ

Pierwszy okres działalności (1773-1780).

W okresie tym wywalczono w Sejmie przejęcie tego, co zostało po majątku jezuitów, co dało Komisji dużą niezależność finansową. Eksperci pod wodzą Hugo Kołłątaja opracowali trzystopniowy model szkół podstawowych i średnich. Najniższym stopniem były szkoły parafialne przeznaczone dla niższych stanów (chłopów i mieszczan), pośrednim szczeblem były państwowe szkoły powiatowe – do których głównie trafiały dzieci z rodzin szlacheckich, ale które były też otwarte dla najzdolniejszej młodzieży ze stanów niższych, zaś stopniem najwyższym były dwa uniwersytety – w Wilnie i Krakowie. W ramach reformy edukacji podstawowej stworzono Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych, które opracowało pionierskie podręczniki – wymagające często (zwłaszcza w zakresie nauk przyrodniczych i ścisłych) tworzenia polskiej terminologii tych nauk, która do dzisiaj jest podstawą terminologii chemicznej, fizycznej i matematycznej stosowanej w jęz. polskim.

Po śmierci biskupa Józefa Andrzeja Załuskiego, marszałek Sejmu wydał zarządzenie przejęcia Biblioteki Załuskich. Komisja Edukacji Narodowej w imieniu państwa nią zarządzała, a pierwszym kustoszem został członek Komisji Edukacji Narodowej – Ignacy Potocki. Biblioteka ta stała się pierwszą polską biblioteką publiczną, prekursorką Biblioteki Narodowej. Opracowano także szereg przepisów i programów dla szkół podstawowego i średniego szczebla (np. dopuszczających dziewczęta do nauki na równych prawach z chłopcami) – były jednak one często ignorowane lub bojkotowane przez nauczycieli z tych szkół – bardzo często byłych jezuitów. Zapędy reformistyczne Komisji w zakresie szkół elementarnych zostały w końcu zablokowane przez Sejm poprzez odrzucenie kodeksu tych szkół – napisanego przez Kołłątaja, a przedłożonego przez Zamoyskiego w formie projektu ustawy w 1780 r.

Drugi okres działalności (1781-1788).

Drugi okres działalności był w zasadzie kontynuacją prac podjętych w pierwszym okresie i zapełniania ram reformy, której granice zakreśliły kompetencje Komisji wywalczone w pierwszym okresie. Pewnym novum była tylko reforma dwóch szkół wyższych – Akademii Krakowskiej i Wileńskiej – które oprócz pełnienia obowiązków typowych dla uczelni wyższych, zajęły się także bezpośrednim nadzorem szkół średnich i podstawowych – trochę na wzór dzisiejszych kuratoriów oświaty. W szkołach średnich i w mniejszym stopniu w podstawowych, stara kadra nauczycielska oparta na klerze wywodzącym się z zakonu jezuitów była stopniowo wymieniana na absolwentów zreformowanej Akademii, dzięki czemu opór szkół średnich i podstawowych przed reformami stopniowo malał.

Komisja miała też silny wpływ na szkoły zakonne, które pozostawały częściowo niezależne, ale mimo wszystko musiały przynajmniej formalnie podporządkowywać się jej zarządzeniom.

Trzeci okres działalności ( 1789 -1794).

Od roku 1789 rozpoczął się stopniowy rozkład i utrata wpływów Komisji, co było procesem równoległym do powolnej utraty wpływów politycznych przez stronnictwo reformatorów i rozkładu Rzeczypospolitej. W czasie obrad Sejmu Czteroletniego frakcja reformatorów zgodziła się na daleko idące ustępstwa w sprawach szkolnictwa, aby móc przeforsować Konstytucję 3 maja. Konstytucja ta czyniła prezesem KEN prymasa Polski, który zasiadał w Straży Praw jako swoisty minister oświaty. Ostateczny cios Komisji zadała konfederacja targowicka, która odebrała jej władzę nad szkołami zakonnymi oraz całkowicie zmieniła jej skład. Wielu członków Komisji (z Kołłątajem na czele) i tak musiało opuścić kraj po zwycięstwie Targowicy, gdyż wydano na nich zaoczne wyroki śmierci w związku z ich ogólną działalnością polityczną.

Dokonania KEN:

• całkowita reorganizacja oraz stworzenie od podstaw systemu szkół średnich
• opracowanie nowych programów nauczania w duchu umiarkowanego oświecenia
• utworzenie seminariów nauczycielskich przy uniwersytetach.
• publikacja nowatorskich podręczników szkolnych – w sumie wydano 27 podręczników, z których część po raz pierwszy stworzyło   polską terminologię naukową takich dziedzin jak fizyka, matematyka, chemia, logika, gramatyka.
• reformę Akademii Krakowskiej i Wileńskiej
• utworzenie Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych
• wprowadzenie historii Polski i historii naturalnej.
• wprowadzenie elementów wychowania fizycznego.
• zaczęto nauczać w języku polskim – nauka w języku łacińskim była zakazana.

Działalność Komisji jest trudna do przecenienia w historii Polski. Kilkudziesięciotysięczna kadra nauczycielska wychowana przez Komisję kontynuowała działalność w jej duchu jeszcze długo po utracie przez Rzeczpospolitą niepodległości wychowując kolejne pokolenia względnie nowocześnie wykształconej młodzieży, dzięki której w ogóle przetrwała polska kultura i język.

Czołowe postacie związane z KEN.

W 1783 KEN ogłosiła zbiór przepisów regulujących pracę szkół, których podstawy opracował H. Kołłątaj. Głównymi działaczami KEN byli: A.K. Czartoryski, I. Potocki, M. Poniatowski, A. Zamoyski, a współpracownikami: G. Piramowicz, H. Kołłątaj, K. Narbutt i A. Popławski.

Dzień Edukacji Narodowej  (Dzień Nauczyciela)

Dzień Edukacji Narodowej – polskie święto państwowe, święto oświaty i szkolnictwa wyższego. Ustanowione 27 kwietnia 1972 na mocy ustawy – Karta Praw i Obowiązków Nauczyciela jako Dzień Nauczyciela.

Od 1982, na mocy ustawy – Karta Nauczyciela, obchodzone jako Dzień Edukacji Narodowej. Upamiętnia rocznicę powstania Komisji Edukacji Narodowej (KEN), Popularnie nadal zwane jest Dniem Nauczyciela.

Rys historyczny.

Historia Dnia Nauczyciela w Polsce ma swoje początki w 1957 r. Podczas Światowej Konferencji Nauczycielskiej w Warszawie ustalono, że 20 listopada będzie Międzynarodowym Dniem Karty Nauczyciela i świętem nauczycieli. Konferencja została zorganizowana przez Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP). Ustawa z dnia 27 kwietnia 1972 r. zwana Kartą praw i obowiązków nauczyciela, wprowadziła Dzień Nauczyciela, obchodzony w rocznicę powołania Komisji Edukacji Narodowej. W 1982 r. Kartę Praw i Obowiązków Nauczyciela zastępuje Karta Nauczyciela zmieniając nazwę święta na Dzień Edukacji Narodowej oraz wprowadzając zapis Dzień ten uznaje się za święto wszystkich pracowników oświaty i jest wolny od zajęć lekcyjnych.

Obchody święta w Polsce.

Dzień Edukacji Narodowej jest uroczyście obchodzony w instytucjach związanych z edukacją, jest okazją do nagradzania wyróżniających się dla edukacji osób. Minister Edukacji Narodowej wręcza nauczycielom złote, srebrne, brązowe Krzyże Zasługi, medale Komisji Edukacji Narodowej oraz nagrody Ministra Edukacji Narodowej za osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze.

Także odznaczenia i wyróżnienia dla nauczycieli przez kuratorów oświaty władze samorządowe oraz dyrektorów szkół wręczane są na uroczystościach organizowanych z tej okazji.

Ciekawostki – Dzień Nauczyciela na świecie.

Dzień Nauczyciela obchodzi większość państw na świecie m.in.:

• Albania – 7 marca (upamiętniający powstanie 1. szkoły świeckiej 7 marca 1887r w Korczy)
• Argentyna – 11 września (związany ze śmiercią Domingo Faustino Sarmiento)
• Brazylia – 15 października
• Chiny – 10 września
• Czechy – 28 marca
• Indie – 5 września (w dniu urodzin Sarvepalli Radhakrishnan)
• Malezja – 16 maja
• Rosja – 5 października
• Tajwan – 28 września (w dniu urodzin Konfucjusza)
• Turcja – 24 listopada
• Ukraina – pierwsza niedziela października

Wszystkim Nauczycielom naszej szkoły, Kółko Historyczne pragnie złożyć najserdeczniejsze życzenia oraz podziękować za trud włożony w naszą naukę i wychowanie.

Przygotowała Patrycja Sulich z kl. II TH korzystając z Internetu.

Uczestniczymy także w projekcie budowy Muzem wojny 1920 roku w Wyszkowie. Do niedawna gościliśmy w naszej placówce objazdową wystawę przygotowaną przez Komitet do spraw utworzenia muzeum wyszkowskiego, dotyczącą Wojny polsko-bolszewickiej na ziemii wyszkowskiej. Zdjęcia z wystawy wkrótce!!!

Wszystkich chętnych zapraszamy do współpracy z nami, obecnie gromadzimy wiadomości dotyczące września 1939 na ziemii wyszkowskiej. Zebrane materiały opublikowane będą we wrześniowym wydaniu Zeszytów Wyszkowskich.

Dnia 4 czerwca 2009 r. w XX Rocznicę Wyborów Parlamentarnych odbedzie sie w Szkole MIĘDZYPRZEDMIOTOWY KONKURS WIEDZY O SAMORZĄDZIE TERYTORIALNYM ORAZ HISTORII I WALORACH KULTUROWO-PRZYRODNICZYCH POWIATU WYSZKOWSKIEGO.  W konkursie biorą udział czteroosobowe drużyny – przedstawiciele poszczególnych klas. Chętnych prosimy o zgłaszanie się do nauczycieli: biologii, geografii, wos, historii.

Poniżej prezentujemy zagadnienia służące przygotowaniu się do konkursu:

HISTORIA

Literatura: J. Szczepański, Dzieje Wyszkowa i okolic., Wojna polsko-bolszewicka na ziemii wyszkowskiej, H. Sienkiewicz, Potop. oficjalna strona internetowa miasta i gminy Wyszków.

     GEOGRAFIA

1. W której części Niziny Mazowieckiej leży powiat wyszkowski, podaj jego powierzchnię.
2. Wymień 2 mezoregiony na obszarze, których leży nasz powiat.
3. Pomiędzy jakimi południkami rozciąga się obszar powiatu wyszkowskiego.
4. Pomiędzy jakimi równoleżnikami rozciąga się obszar powiatu wyszkowskiego.
5. Podaj rozciągłość południkową i równoleżnikową powiatu wyszkowskiego.
6. W jakim regionie klimatycznym leży nasz powiat?
7. Podaj średnią temperaturę oraz średnią roczną amplitudę `temperatury dla powiatu.
8. Ile wynosi średnia roczna suma opadów i w którym miesiącu są najwyższe opady.
9. Podaj nazwę malowniczej skarpy nadbużańskiej w Deskurowie- miejsca chętnie odwiedzanego przez turystów.
10. Skąd wypływa i na jakiej wysokości znajdują się źródła rzeki Bug?
11. Jak nazywa się największy na Niżu Polskim meander Bugui w którym miejscu się znajduje?
12. Podaj przybliżone rozmiary „Wielkiego Koła Bugu”
13. Podaj nazwy trzech projektowanych rezerwatów przyrody w powiecie wyszkowskim.
14. Krajobraz Ziemi Wyszkowskiej został ukształtowany w czasie zlodowacenia środkowopolskiego. Podaj nazwy utworów pozostawionych przez lądolód.
15. Wymień trzy nazwy form terenu spotykanych w powiecie.
16. W których miejscach powiatu wytworzyły się najlepsze gleby, podaj ich nazwę.
17. Podaj nazwę rzek, które przepływają przez Długosiodło i Kamieńczyk.
18. Podaj nazwę miejscowości, w której znajduje się drewniany kościółek- zabytek klasy zerowej.
19. Podaj dwie inne nazwy Puszczy Białej.
20. Który obszar powiatu należy do Zielonych Płuc Polski.
21. Wymień gminy powiatu wyszkowskiego.
22. Która z gmin ma najwcześniej, a która najpóźniej południe słoneczne?
23. Podaj imię i nazwisko autorki monografii „Puszcza Biała, jej dzieje i kultura” ( PWN, 1973)
24. W jakiej miejscowości znajduje się pomnik flisaka i o czym przypomina?
25. W której gminie powiatu latem jest najwyższy kąt padania promieni słonecznych?

    BIOLOGIA

1. Roślin chronione częściowo i całkowicie występujące w powiecie wyszkowskim.
2. Zwierzęta ziemi wyszkowskiej.
3. Zabytki w Powiecie wyszkowskim.
4. Naturalne zbiorowiska roślinne:

Ø      kompleksy leśne (drzewostan Puszczy Białej),
Ø      sąsiedztwo Zielonych Płuc Polski,
Ø      roślinność wydmowa,
Ø      roślinność bagienna – Bagno Pulwy,
Ø      zbiorowiska wodne i szuwarowe.

5. Pomniki przyrody – gm. Długosiodło.
6. 3 gatunki roślin wpisane w Polską Czerwoną Księgę Roślin a występujące w powiecie wyszkowskim.
7. Rezerwaty przyrody( definicja) – Fidest (co chroni?)
8. Z którego roku pochodzi i jak się nazywa dąb szypułkowy rosnący w Długosiodle      o obwodzie 641 cm?
9. Do jakiego typu rezerwatów należy Bagno Pulwy?
10. Jaki gatunek występuje na wydmach między Mostówką a Lucynowem i stanowi tam największe wrzosowisko?
11. Szczegółowa charakterystyka Bagna Pulwy ( wyjaśnienie nazwy, podanie najliczniejszej rodziny, formy trwałości, gat. chronione i rzadkie, ile stanowisk goździka pysznego stwierdzono na Bagnie Pulwy?
12. Ile gatunków roślin występuje na Bagnie Pulwy?
13. Ile procent na Bagnie Pulwy stanowią gatunki obce – antropofity?
14. Idea Zielonych Płuc Polski.
15. Jakie łabędzie można spotkać nad Bugiem i Liwcem?
16. Jakie znasz rzadkie ptaki mające swoje ostoje lęgowe w Puszczy Białej?
17. Jaki ptak ma miejsce lęgowe na nadbużańskich skarpach?

LITERATURA:

1.”Powiat Wyszkowski – unikatowe wartości przyrodnicze, historyczne i krajobrazowe” – praca zbiorowa.

2.”Po Ziemi Wyszkowskiej” – wyd.Edytor.

3.”Puszcza Biała jako jeden z obszarów NATURA 2000” – praca zbiorowa (biblioteka szkolna).

4.”Geografia Fizyczna Polski” – J. Kondracki.

5.”Formy ochrony przyrody” – wybrane zagadnienia z ochrony środowiska, K. Sawczuk, E. Królak, cześć II, wyd. – Liga Ochrony Przyrody.

6.Dziennik Ustaw nr114, poz.492, art.24.1 z 1991roku.

7.”Zielone Płuca Polski” – Mapa Przyrodniczo – Turystyczna.

8.”Głos Wyszkowa” – Biuletyn informacyjny – plan Gminy Długosiodło.

9.Foldery Starostwa Powiatowego w Wyszkowie.

10.Foldery Nadleśnictwa Wyszków.

Odsłonięcie pomnika na nadbużańskiej skarpie.

„…Nie dajmy zginąć poległym.”

Zbigniew Herbert

PAMIĘCI
ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ,
RUCHU OPORU ARMII KRAJOWEJ,
ZRZESZENIA WOLNOŚĆ I NIEZAWISŁOŚĆ,
NARODOWYCH SIŁ ZBROJNYCH
I NARODOWEGO ZJEDNOCZENIA WOJSKOWEGO .
ORAZ CYWILNYCH MIESZKAŃCÓW
KTÓRZY ZGINĘLI Z RĄK KOMUNISTÓW
NA ZIEMI WYSZKOWSKIEJ,
W LATACH 1944-1952

ODDALI ŻYCIE ZA NIEPODLEGŁOŚĆ POLSKI,
WIARĘ KATOLICKĄ i WOLNOŚĆ CZŁOWIEKA

29 października, odsłonięty został pomnik, upamiętniający żołnierzy antykomunistycznego podziemia zbrojnego oraz mieszkańców ziemi wyszkowskiej poległych z rąk komunistów w latach 1944-1952. Pomnik ten powstał dzięki Fundacji „Pamiętamy”. Uroczystość poprzedziła msza św. poprowadzona przez ks. biskupa Stanisława Stefanka w kościele pod wezwaniem św.Idziego. Do Wyszkowa przybyli przedstawiciele rządu m.in. sekretarz stanu Kancelarii Prezydenta Paweł Wypych, który w tym dniu reprezentował Lecha Kaczyńskiego, poseł Henryk Kowalczyk, posłanka Elżbieta Jakubiak oraz polityk Mariusz Kamiński. Uroczystość poprowadził znany aktor Jerzy Zelnik podkreślił:

Pomnik, przy którym się zgromadziliśmy, upamiętnia największe z możliwych świadectwo przywiązania do wartości wysokich, jakimi są niepodległość ojczyzny i wolność jednostki ludzkiej.

Odsłonięcia pomnika dokonali: Paweł Wypych, burmistrz Wyszkowa Grzegorz Nowosielski oraz Marianna Włodarczyk siostra Jana i Franciszka Kmiołków; poświęcenia dokonał biskup Stanisław Stefanek. Za wybitne zasługi na rzecz niepodległości Polski, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Odrodzenia Polski odznaczono pośmiertnie wielu bohaterów, odznaczenia te odebrali w imieniu wyróżnionych członkowie rodzin. Natomiast jako jedyny osobiście z rąk Pawła Wypycha Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski odebrał Marian Czajkowski „Dym”. Jednostka reprezentacyjna Wojsk Lądowych uczciła bohaterów poprzez oddanie honorowej salwy oraz Apelem Poległych. Na koniec uroczystości wszystkie delegacje oraz goście złożyli wieńce pod pomnikiem bohaterów.

Warto zapamiętać słowa burmistrza Grzegorza Nowosielskiego:

Niech ten pomnik będzie dla naszej młodzieży przypomnieniem ,że o wolność trzeba walczyć , nie z bronią w ręku , ale kulturą i pamięcią , o tych , którzy zginęli za wolność i którzy nigdy nie będą mieli własnych grobów. Niech to miejsce będzie taką symboliczną mogiłą tych wiernych synów ojczyzny.

Lista nazwisk poległych i pomordowanych .

Wyróżnione nazwiska to dowódcy oporu antykomunistycznego na Ziemi Wyszkowskiej.

Zygmunt Dąbkowski „Orka”

Jan Kmiołek „Wir”
Franciszek Kmiołek „Bogdan”
Stanisław Łaniecki „Przelotowy”
Franciszek Ampulski
Kazimierz Ampulski
Jan Anfolecki „Ryś”
Krystyna Bielawska
Julian Bielawski
Zbigniew Bielawski „Ruś”
Hendryk Borczyński „Burza”
Stanisław Brzezicki „Tygrys”
Piotr Chojnacki „Radzymin”
Wacław Chojnowski „Osełka”
Kazimierz Chrzanowski „Ketling”
Ryszard Czechowski
Jerzy Frey „Kula”
Kazimierz Galbarczyk
Kazimierz Glinicki
Wacław Gołębiewski „Nóż”
Władysław Grudziński „Pilot”
Franciszek Jackiewicz
Dariusz Kieliszek „Ponury”
Stanisław Kowalczyk „Odwet”
Tadeusz Kruszewski „Sokół”
Aleksander Kulesza „Krysia”
Piotr Kulasiński „Adam”
Bolesław Kulesza „Pomsta”
Julian Kwiatkowski „Miły”
Tadeusz Makowski ” Żbik”
Józef Matusiak „Ponury”
Stanisław Miszewski „Kłos”
Julian Nasiadka „Ostry”
Jan Pędzich ” Tygrys”
Stanisław Pisarski „Sęp”
Jerzy Rytel „Koniczynka”
Antoni Sępkowski „Zarzycki”
Roman Składanowski „Wiktor”
Julian Soliwoda „Jurek”
Kazimierz Szkalrski
Anna Szmit

Jan Szulejewski

Antoni Struniawski „Huragan”

Czesław Wilski ” Zryw”

Jan Wróblewski „Roman”

Stanisław Zając

Wacław Zwaliński „Cis”

Hieronim Żbikowski ”Gwiazda”

NN ”Góra”

oraz nieznani,którzy zginęli w tajgach Sybiru lub prochy ich kryją pola Ziemii Wyszkowskiej.

Przygotowała Patrycja Sulich, Katarzyna Zglec, Marzena Skóra i Anna Milczarczyk z kl.I TH                                                Korzystając z lokalnej prasy: Wyszkowiak i Kurier Wyszkowski oraz z Internetu.

Dzieje Wyszkowa i okolic.

Ku niepodległości.

W grudniu 1925 r. w powiecie pułtuskim powstały zaręby organizacyjne Polskiej Organizacji Wojskowej-tajnej organizacji utworzonej w Królestwie Polskim z polecenia Józefa Piłsudzkiego. W myśl jego dyrektywy,POW w odpowiednim momencie miała się włączyć do walki o niepodległość.

W styczniu 1926 r. zapadły decyzje o tworzeniu kół POW we wszystkich miejscowościach powiatu pułtuskiego.

W czrerwcu 1916 r. komendę Obwodu Pułtuskiego POW obją porucznik Stanisław Bojkowski ”Widoń” , oficer legionowy. W pułtusku, Wyszkowie , Nasielsku, w każdej gminie i po wsiach powstały koła pow. Członków POW było tak wielu, że w lipcu 1916 r. Pułtusk stał się siedzibą Okręgu POW.

W roku 1916 organizacje POW powstała w Wyszkowie. Rekrutowała się ona głównie z członków Ochotniczej Straży Ogniowej, młodzieży rzemieślniczej. Komendantem wyszkowskiej POW był podporucznik Witalias Żmudzki. Głównym zadaniem członków POW było osiągnięcie odpowiedniego wyszkolenia bojowego.

5 listopada 1926 r.cesarze Niemiec i Austro-Węgier ogłosili tzw.akt niepodległości.          W Wyszkowie wiadomość o tym wydarzeniu była przyjęta z rezerwą ,z radością tylko przez część wyszkowian narodowości żydowskiej. Społeczeństwo Wyszkowa, począwszy od   1926 r. brało aktywny udział w wielu imprezach patryjotycznych ,zaakceptownych przez niemieckiego okupanta, m.in. w 125 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja . Na przełomie 1916 i 1917 roku. w kościołach wyszkowskiego dekanatu odprawiano msze żałobne za duszę Hendryka Sienkiewicza. W wyszkowskiej szkole średniej śpiewano pieśni patryjotyczne.

Na początku 1917 roku odbyły się w Wyszkowie pierwsze wybory do rady miejskiej . W myśl ordynacji wyborczej czynne prawo wyborcze przysługiwało mężczyznom , którzy ukończyli 25 lat i mieszkali w Wyszkowie przez ostatnie dwa lata. Bierne prawo wyborcze mieli mężczyźni po ukończeniu 30 lat, władający w mowie i piśmie językiem polskim.

W nocy z 14 na 15 października 1918r. POW zorganizował akcję przez Komendę okręgową.Poprzecinano wówczas wszystkie połączenia telefoniczne i telegraficzne na trasie między Pułtuskiem a Wyszkowem ,spalono dwa  wiatraki w Wyszkowie, pracujące na potrzeby okupanta, rozlepiono odezwy, wzywające ludność do zbrojnego pogotowia.

11 listopada 1918 roku o świcie komendant Okręgu wezwał wszystkich pewniaków do akcji zbrojnej, polegającej na rozbrajaniu niemieckich żołnierzy i opanowaniu budynków rządowych. Po odczytaniu rozkazu przez podporucznika Witalisa Żmudzkiego 11 listopada 1918 roku w godzinach porannych ,wyszkowscypeowniacy przystąpili do akcji zbrojnej. Byli oni wspomagani przez oddział Ochotniczej Straży Ogniowej dowodzonej przez dha. Stanisława Pawłowskiego . Bardzo szybko rozbrojono oddział niemieckich żołnierzy stacjonujących w Wyszkowie oraz kilka mniejszych oddziałów nadciągających z sąsiednich wiosek ,zajęto młyn z zapasami zboża. Odebraną niemieckim żołnierzom broń pomagali znosić do komisariatu przy ulicy Kościuszki uczniowie wyszkowskiego gimnazjum.

13 listopada 1918 roku peownicy z Wyszkowa ,wspomagani przez grupę strażaków z Władysławem Kupczykiem na czele zorganizowali konny wypad do pobliskiego Łochowa. Udało im się zdobyć na niemieckich żołnierzach 80 karabinów ,8 koni i kilka wozów żywności.

Po 123 latach panowania zaborców Wyszków był wolny. Spełniły się marzenia wielu pokoleń wyszkowian o wolnej,niepodległej Ojczyźnie.

W pierwszym okresie po odzyskaniu  niepodległości.

Tuż po odzyskaniu niepodległości Komisarzem Rządu Ludowego na Powiat Pułtuski był Wacław Podwiński. Po jego ustąpieniu , starosta powiatu pułtuskiego został Kazimierz Morawski (1919-1926). Wyszków znalazł się w administracyjnych granicach powiatu pułtuskiego i województwa warszawskiego ,powołanego ustawą z 14 sierpnia 1919 roku.

Władzę w Wyszkowie przejęła Tymczasowa Rada Miejska. Jej przewodniczącym został prezes Ochotniczej Straży Ogniowej-Stanisław Pawłowski.

Tymczasowa Rada Miejska położyła główny nacisk w swej działalności na stabilizację życia w Wyszkowie.Starała się otoczyć opieka najbiedniejszych,głodujących i chorych, kontrolowała ceny obowiązujące w handlu.Władze miejskie Wyszkowa wspomagała Policja Państwowa . Pierwszym komendantem policji w Wyszkowie był sierżant Hendryk Starżyński.

Przygotowała Patrycja Sulich,Anna Milczarczyk i Katarzyna Zglec z kl. I TH.

Korzystając z książki Janusza Szczepańskiego ”Dzieje okolic i Wyszkowa” oraz z Internetu.